سيد صادق سجادى

25

تاريخ برمكيان ( فارسى )

- آدمى به معناى بنده ، برده ، مولى . - رهگذر به معناى راهرو ، راه عبور . * * * روش كار . در تصحيح و مقابلهء نسخه‌هاى اخبار برمكيان رعايت چند نكته را پيش چشم داشتيم : 1 - بديهى است كه نمىتوانستيم رسم الخط متن را رعايت كنيم . چه گذشته از آنكه آن شيوه امروز نامأنوس و پيروى از آن خلاف عادت است ، ممكن است خوانندگان را ، خاصه در وصل و فصل كلمات دچار اشتباه كند . از اين‌رو در متن مصحّح ، رسم الخط امروز رعايت شد . 2 - در مواضعى از نسخه‌ها آشكار است كه كاتب در ضبط كلمه دچار خطا شده و تصحيف و طغيان قلمى در بعضى كلمات رخ داده است . در اين موارد به استناد بعضى منابع يا مواضع ديگرى از خود نسخه‌ها ، متن را تصحيح و به شكل محرّف آن در حاشيه اشاره كرديم . 3 - گاه براى ايضاح معنى و تكميل ساختار جمله ، ناگزير يك يا چند كلمه در متن از خود افزوديم . تمام اين افزوده‌ها ميان [ ] قرار داده شد تا معلوم گردد از آن مصحّح است . 4 - نقطه‌گذارى و تعبيهء نشانه‌هاى سجاوندى در چنين متنى دشوار است . بويژه آنكه مترجم يا كاتب پس از جملات كامل نيز جمله بعد را با واو استيناف آغاز كرده است . در همه مواردى كه جمله از لحاظ صورت و معنى كامل بود ، بدون توجه به وجود « واو » استيناف ميان دو جملهء كامل ، آن را با نقطه تمام كرديم ؛ و هر جا جمله داراى ساختمان كامل ، ولى از لحاظ معنى مرتبط با جمله بعد بود ، ميان دو جمله از علامت ( ؛ ) استفاده كرديم . گرچه نشانه‌هاى سجاوندى در قرائت صحيح هر متن و فهم معناى آن نقش مهمى بر عهده دارد ، ولى هيچ شيوهء متن و دقيقى براى اين كار وجود ندارد و بايد گفت در مواردى منوط به سليقه است . با اين همه آشكار است كه افراط در كاربرد برخى از اين علائم موجب ايجاد سكته‌هاى متوالى و گاه نازيبايى صورى كلام و حتى بدفهمى آن مىگردد . بدين سبب در متن حاضر در نقطه‌گذارى و كاربرد علائم شيوه‌اى اتخاذ شد كه موهم افراط و مبالغه نگردد و در پيوستگى صورى و معنوى كلام خللى ايجاد نكند . 5 - اختلاف نسخه‌ها در حواشى متن مصحّح حاضر بدين شكل آمده است :